Landelijk gebied

Landelijk gebied

Om een landelijk gebied duurzaam te ontwikkelen staat zorgdragen voor ons landschap centraal, net als het creëren van omgevingen die ruimte bieden aan de uitdagingen van de toekomst. Denk aan duurzame gronduitgifte, het realiseren van de klimaat- en stikstofdoelstellingen, het behoud van kwetsbare natuurgebieden en zorgen voor goede recreatieve voorzieningen.

Landelijk gebied Lees meer

Landelijk gebiedLandelijk gebied

Om een landelijk gebied duurzaam te ontwikkelen staat zorgdragen voor ons landschap centraal, net als het creëren van omgevingen die ruimte bieden aan de uitdagingen van de toekomst. Denk aan duurzame gronduitgifte, het realiseren van de klimaat- en stikstofdoelstellingen, het behoud van kwetsbare natuurgebieden en zorgen voor goede recreatieve voorzieningen.  

Actuele duurzaamheidsthema’s bij duurzame landelijke ontwikkeling

Landelijke gebieden staan op dit moment onder druk. Onder andere door intensieve landbouw, delfstofwinning, woningbouw- en recreatieontwikkelingen. Maar bijvoorbeeld ook door extreme droogte, bodemdaling en leegstaande agrarische bedrijfsgebouwen. Enkele actuele duurzaamheidsthema’s bij duurzame landelijke ontwikkeling zijn:

Duurzaam bodemgebruik en bodembeheer

De Nederlandse bodem staat onder druk door onze lange historie aan grootschalige industriële en agrarische activiteiten. Bodemverontreinigingen, zeker met nieuwe stoffen als PFAS en microplastics, zorgen ook in het landelijk gebied voor knelpunten. Agrarische gebruik van gronden zorgt voor een hoge belasting van de bodem met nutriënten. Duurzaam bodemgebruik is nodig en betekent onder andere het voorkomen van bodemverontreiniging en eutrofiering, het verbeteren van de bodemkwaliteit, slim grondverzet en het nemen van maatregelen tegen droogte en bijbehorende bodemdaling. 

Duurzame gronduitgifte

Duurzame gronduitgifte is onderdeel van duurzaam bodembeheer, waarbij duurzaamheidsmaatregelen via een beloningssysteem vastgelegd worden in de pachtrelatie. Wilt u meer weten over duurzame gronduitgifte? Bekijk dan onze flyer 'Duurzame gronduitgifte' en lees ons artikel 'Met extra voorwaarden in pachtovereenkomsten op weg naar een duurzamer grondbeleid!'

Recreatief medegebruik

Recreatief medegebruik mogelijk maken bij ontwikkelingen in landelijk gebied, zoals bij delfstoffenwinning, is vaak een vereiste. De ontwikkeling moet bijdragen aan het ontstaan van een gezonde, schone, veilige en fijne omgeving om te recreëren. Daarnaast is het in het landelijk gebied belangrijk om recreatieve routes te behouden of te creëren om zo recreatieve activiteiten als fietsen en wandelen te bevorderen. Ook is er steeds meer vraag naar recreatief medegebruik van agrarische gronden, bijvoorbeeld kamperen bij de boer of het aanleggen van recreatieve routes door landbouwgebieden.

Energietransitie

In Nederland willen we in 2050 energieneutraal zijn. Hierover staan afspraken in het Klimaatakkoord. Om energieneutraal te worden, moet er veel gebeuren. Naast energiebesparing moet er veel duurzame energie worden opgewekt. Circa 70% van het grondgebied in Nederland kan worden aangemerkt als landelijk gebied. Hierdoor vervult het landelijk gebied een belangrijke rol bij het vinden van ruimte voor het opwekken van duurzame energie, bijvoorbeeld in de vorm van zonneparken en windturbines. Dit blijkt ook uit de Regionale Energiestrategieën (RES). De uitdaging ligt in een energieneutraal Nederland met maximaal behoud van ruimtelijke kwaliteit.

Verbindend water

Ontwerp en behoud van toekomstbestendige waterverbindingen en waterreservoirs zorgt ervoor dat de Nederlandse Delta veilig én mooi blijft en dat agrarisch gebied bestendig is tegen langdurige droogte en intense regenval. Het bergen, afvoeren en verdelen van water vormt ook een belangrijk onderdeel van de nationale omgevingsvisie.

Klimaatadaptatie

Waterbuffers dragen bij aan het voorkomen van wateroverlast door overstromingen en piekbuien. Tegelijkertijd vormen ze een noodvoorraad bij droogte. Water wordt op deze manier slim opgevangen zodat bossen, veen- en weidegronden groen blijven en om agrarische gronden te irrigeren in droge periodes. Bodemdaling in veenweidegebieden wordt tegengegaan door veenvernatting. Daar waar kan, wordt gekozen voor robuuste natuur. 

Natuurinclusieve landbouw

Een circulaire samenleving vraagt om betere rangschikking van functies. Zo zijn in 2025 natuur en landbouw meer met elkaar verbonden. Staatsbosbeheer stelt bijvoorbeeld 4.000 hectare grond beschikbaar om een transitie naar natuurinclusieve landbouw te faciliteren.

Kringlooplandbouw

Kringlooplandbouw draait op het principe dat alle biomassa optimaal gebruikt wordt en dat kringlopen gesloten worden. De hoeveelheid stoffen die een gebied verlaten, zoals nitraten, moeten dus ook weer in het gebied terechtkomen. De reststromen van de ene keten zijn de grondstoffen voor een andere keten. 

Slimme locatiekeuze met koppelkansen

Sommige locaties zijn geschikter voor een landelijke ontwikkeling dan andere locaties. Dit is bijvoorbeeld het geval bij delfstoffenwinning en natuurontwikkeling. Een gebiedsanalyse maakt het mogelijk om te kiezen voor de meest optimale locatie van de ontwikkeling. Een keuze op basis van (koppel)kansen en knelpunten in de omgeving. 

Slim landgebruik

Slim landgebruik betekent het integreren van recreatief, agrarisch en energiek gebruik van het landelijk gebied. Hierbij is aandacht voor omgevingskwaliteit en een helder beheersmodel voor stikstofdepositie. Een vorm van slim agrarisch landgebruik is de gewassenafstemming op de omgevingskenmerken. Denk aan waterminnende gewassen in een drassig gebied of gewassen die goed tegen droogte kunnen in gebieden met een lage grondwaterstand. Maar denk bij slim landgebruik ook aan een visie op het gebruik van Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB).

Vergroten biodiversiteit

Biodiversiteit speelt een cruciale rol voor onder meer voedselproductie, de opslag van CO2, het voorkomen van hittestress en droogte en voor waterzuivering. Daarnaast draagt groen bij aan een prettige en gezonde leefomgeving. Het is dan ook van groot belang om bestaande natuur te behouden en verbeteren, nieuwe natuur te creëren en groene zones te verbinden. 

Naast deze thema’s zijn er uiteraard nog meer duurzaamheidsthema’s die een rol kunnen spelen bij duurzame landelijke gebiedsontwikkeling. Welke thema’s belangrijk zijn en hoe deze uitgewerkt worden, hangt af van de lokale situatie én de eisen en ambities van stakeholders.

Onze 10 bouwstenen voor duurzame gebiedsontwikkeling

Terug naar DUURZAME GEBIEDSONTWIKKELING

Projecten in het landelijk gebied

Realisatie tweetal zonneparken in Schagen

Bekijk project

Advies verkoop gronden woningbouwvereniging Mitros in regio Utrecht

Bekijk project

Landgoed Rozephoeve - gebiedsvisie De Logt

Bekijk project

Vergunningen en subsidies voor windparken Flevoland

Bekijk project