Duurzame gebiedsontwikkeling in de Houthaven door de jaren heen

09-01-2018

LBP|SIGHT is al jarenlang betrokken bij de transformatie van de Houthaven in Amsterdam. Toen Janneke van der Weerd nog naar de middelbare school ging, werkte Frans Houtkamp al samen met Eberhard van der Laan aan het convenant Houthavens. 15 jaar later ging Janneke ook in het gebied aan de slag als bouwfysisch adviseur.

Lees verder

Duurzame gebiedsontwikkeling in de Houthaven door de jaren heen

TIENDUIZENDEN WONINGEN 

Eind vorige eeuw wilde de gemeente Amsterdam in de oude Houthaven een groot aantal wooneilanden realiseren. Dat gebied was toen één van de eerste van een serie ontwikkelingen langs het IJ die uiteindelijk tot de bouw van tienduizenden woningen moeten leiden. De bedrijven in het Westelijk Havengebied hielden echter het bestemmingsplan dat grootschalige woningbouw mogelijk maakte, enkele malen succesvol tegen bij de Raad van State. De bedrijven zouden mogelijk in hun milieuruimte worden beperkt. 

DISCUSSIE GELUID DE KOP INDRUKKEN 

Daar waar het om geluid ging, besloot de gemeente gebruik te maken van de diensten van kennisinstituut TNO om iedere mogelijke discussie over rekenmodellen, reflecties en overheersende windrichtingen de kop in te drukken. Zo ontstond de eerste betrokkenheid van Frans Houtkamp bij dit gebied. 

Hij kreeg opdracht van de gemeente om het vuistdikke rapport van TNO te redigeren en te voorzien van een niet-technische samenvatting. Daarmee werd het geluidaspect voor alle belanghebbenden duidelijk. Maar, er was nog geen overeenstemming bereikt. De bedrijven bleven bevreesd voor de woningbouwplannen van de gemeente. 

TOEKOMSTPLANNEN BEDRIJVEN 

In opdracht van de directeur van het Havenbedrijf Amsterdam heeft de helaas veel te vroeg overleden Eberhard van der Laan (toen nog geen burgemeester, maar advocaat) een convenant opgesteld waarin bedrijven, gemeente en provincie afspraken maakten over de woningbouwontwikkeling van de Houthaven en van een deel van de NDSM-werf. 

De gemeente zei toe een pas op de plaats te maken met de ontwikkelingen van andere gebieden tijdens het convenant. Er werd een innovatiefonds ingesteld om te bereiken dat de bedrijven qua milieubeleid voorop konden lopen. Ook aan dit convenant heeft Frans een bijdrage mogen leveren, bijvoorbeeld door het in beeld brengen van de toekomstplannen van de bedrijven. 

GEBIED IN ONTWIKKELING 

Uiteindelijk is het bestemmingsplan voor de Houthaven vastgesteld en het gebied daadwerkelijk in ontwikkeling geraakt. Frans vervolgde zijn werkzaamheden die jaren onder meer met het verrichten van onderzoek en leveren van advies voor de transformatie van de Noordelijke IJ-oevers (Overhoeks, Buiksloterham, NDSM-werf, Hamerstraatgebied) van oude industriegebieden naar gemengde woon-werkgebieden. 

Ondertussen raakte Janneke ook als adviseur betrokken bij het gebied. Ze adviseerde bij enkele nieuwbouwprojecten in de Houthaven op het gebied van bouwfysica, akoestiek en brandveiligheid. De nieuwe geluidgevoelige gebouwen moesten zo ontworpen worden dat ze pasten binnen het gemeentelijke geluidbeleid. Ook de hoge duurzaamheidsambitie van de gemeente speelde een rol bij de ontwerpen. 

Ambitie klimaatneutraal

Stadsdeel West stelde al in 2010 de ‘Energievisie Houthaven 100% klimaatneutraal’ vast. Hierin legde de overheid de ambitie vast om de gehele Houthaven, inclusief bebouwing en openbare ruimte, klimaatneutraal te maken. 

Eén van de projecten waar Janneke bij betrokken was, is het 4e Gymnasium: het nieuwe schoolgebouw voor het categoriale gymnasium in de Houthaven. De school won de publieksprijs van De Nederlandse Bouwprijs 2017. 

RUIMTELIJKE UITDAGINGEN 

Het realiseren van wonen op inbreidingsgebieden in de stad en dichtbij industrie brengt ruimtelijke uitdagingen met zich mee, ziet Janneke van der Weerd. “Wetgeving die deze ontwikkelingen belemmert, is uiteraard met de beste bedoeling opgesteld om voldoende wooncomfort en veiligheid te kunnen garanderen. Met veiligheid moeten we uiteraard voorzichtig omgaan. Maar voor bewoners zijn dit juist vaak heel gewilde woonplekken. Op het gebied van comfort is men best bereid concessies te doen, bijvoorbeeld op het vlak van omgevingsgeluid.”

Al jarenlang speelt LBP|SIGHT dus een rol bij de gebiedsontwikkeling van de Amsterdamse Houthaven. Ook vandaag de dag werken we er nog aan projecten, en zetten andere collega's het werk waar Frans Houtkamp ooit mee begon, voort.